Stichting Onderwaterbiologie

In 1985 zocht Manfred van Veghel medestanders om biologiecursussen voor sportduikers te gaan geven. Hij dook al vele jaren bij een duikvereniging in Brabant en nu hij biologie studeerde aan de Rijksuniversiteit Groningen, kwam hij mensen tegen die hem konden helpen. Het zou toch mogelijk moeten zijn om een cursus op te zetten die in een behoefte voorzag en de cursusleiders uit Groningen een gratis duikweekend zou bezorgen?
Aanvankelijk werd geprobeerd dit initiatief onder te brengen bij de Groninger Biologen Duikvereniging Calamari. Daar was kennis voldoende, maar er bestond ook angst voor het financiële risico. Kon een studentenvereniging wel zo'n risico dragen?
Ook bij de biologische werkgroep van de Nederlandse Onderwatersport Bond werd geen aansluiting gevonden. Die groep bestond al jaren maar had een erg besloten karakter en was nauwelijks actief.
Manfred vond echter zijn medestanders binnen Calamari. Samen met Jörgen de Bruin, Floris van der Leest en Maarten Loonen vormde hij een initiatiefrijke alliantie. Met z'n vieren hadden ze voldoende kennis en visie in huis om de eerste cursus in elkaar te zetten.

De eerste biologiecursus Grevelingenmeer in april 1986 had slechts 6 betalende deelnemers. We moesten alle vier nog steeds al onze reiskosten betalen en hielden er niets aan over. Maar de cursisten waren enthousiast. Via mond-op-mond reclame zat de volgende cursus vol en eigenlijk is dat zo gebleven. In de meeste jaren zijn de cursussen al in februari volgeboekt.

Eind 1992 trokken we de stoute schoenen aan en schreven we een aantal fondsen aan met brieven waarin we vroegen ons initiatief te subsidiëren. Tot die tijd was het materiaal voor onze biologiecursussen namelijk of privé bezit of in bruikleen van de Groninger Biologenvereniging Calamari en de Rijksuniversiteit Groningen. Door frequent gebruik vertoonde een groot deel van het cursusmateriaal na vijf jaar tekenen van slijtage en diende te worden vervangen. Het betrof binoculairs, microscopen, dia's en diaprojectieapparatuur, boeken en ander practicummateriaal en een veiligheidsuitrusting (EHBO- en zuurstofkoffer en een nachtlamp) om verantwoord met een groep duikers te water te gaan.

Het Anjerfonds Zeeland en Stichting Grasduinen reageerden positief, mits we een stichting vormden. Daarmee werd de Stichting Onderwaterbiologie opgericht. Onderwaterbiologie was een woord, wat op dat moment nog niet bestond maar sindsdien zijn eigen plek binnnen duikend Nederland heeft veroverd.
Het doel van de Stichting Onderwaterbiologie is het bevorderen van biologische kennis en bewustwording van het onderwatermilieu. Ze tracht dit doel te bereiken door het verzorgen van cursussen en lezingen voor met name sportduikers, het samenstellen van brochures en boeken en het stimuleren van duikend onderzoek.

De activiteiten zijn een groot succes gebleken. Jaarlijks organiseren we zelf drie weekenden en vinden nog 3-4 keer aansluiting bij een clubweekend. In twintig jaar zijn er al ongeveer 3000 cursisten geweest en nog steeds wordt de cursusleiding gevormd door biologen, die het leuk vinden om in Zeeland te duiken en hun verhaal te vertellen aan geïnteresseerde sportduikers. De Grevelingen en de Oosterschelde zijn nog steeds aan het veranderen. Toen we begonnen was de Grevelingen nog een volledig afgesloten zoutwatermeer. Inmiddels staat de Brouwerssluis permanent open waardoor er dieren in- en uittrekken. Het Japans bessenwier en het zeegras komen minder voor, en naast de strandkrab lijkt de gewimperde zwemkrab momenteel haast even talrijk. In de Oosterschelde is een stormvloedkering gelegd. Een fantastisch compromis tussen veiligheid en natuur, maar toch nog steeds met een geweldig effect op het ecosysteem. Prachtige begroeiing verdween onder het slib en de brokkelsterren namen de overhand. Maar nog steeds is het duiken in de Oosterschelde een belevenis, met altijd weer onverwachte ontmoetingen. Maar eigenlijk kun je zeggen, dat de Grevelingen en de Oosterschelde in die twintig jaar weer meer op elkaar zijn gaan lijken.

We zijn trots op de cursussen en blij dat we de organisatie in leven kunnen houden. Nog steeds is de sterke kant aan de cursussen, dat we boven water vertellen over wat je meteen daarna onder water kunt zien. We vertellen niet alleen wat je ziet, maar ook wat het diertje of plantje daar doet. Wat wordt er gegeten? Hoe voorkom je gegeten te worden? Waarom zien we bepaalde dieren en planten op specifieke plekken? En hoe sterk is alles aan verandering onderhevig.

Nog steeds recruteren we onze cursusleiding uit de Biologen Duikvereniging Calamari. Biologen, die vaak mariene biologie sturen. We zoeken daarbij mensen uit, die sterk zijn in kennis, maar ook in presentatie en communicatie. We kennen ook alle moeilijke woorden en latijnse namen, maar gaan er prat op ze niet te gebruiken tijdens een weekend, tenzij we ernaar gevraagd worden.

In 2007 vraagt een vereniging ons om een zoetwatercursus nabij Groningen. We organiseren een weekend in duikplas Het Veenmeer bij Tynaarloo en dat blijkt een groot succes. Daarom voegen we in 2008 deze cursus definitief toe aan ons programma. De opzet is anders. Deelnemers regelen zelf hun overnachting en volgen op de camping naast de duikplas de cursus.

De vraag voor cursussen is groot, maar we krijgen het steeds drukker met banen en kinderen en het blijkt moeilijk om nieuwe ervaren cursusleiders te vinden. In 2010 moeten we zelfs enkele cursussen afzeggen en is de website een jaar lang onbereikbaar. Dat willen we nooit meer. Voor 2011 komen we enthousiast terugmet twee cursussen over het Grevelingenmeer. De Oosterscheldecusrsus en de zoet water cursus in het Veenmeer plannen we pas in 2012.